Autobedrijf AJH Jetten

bronnen:  o.a. “Een eeuw vooruit”  Wiel van Dinter, Gennepnu.nl
Klik hier voor de foto’s van Jetten op de beeldbank

1923 Zandstraat
een benzinepomp met een van de eerste tankwagens
werkplaats aan de Zandstraat
Previous
Next

Gennep in de vaart der volkeren
In 1898  kwam  de autorace Parijs-Amsterdam-Parijs door Gennep. De  18-jarige Dries Jetten, die toen al fietsen repareerde en verkocht vanuit de winkel van zijn ouders in de Niersstraat, werd hier zo enthousiast door dat hij ook iets motorisch wilde gaan doen. Daarom startte hij in 1902 met de verkoop van motorfietsen van  het merk Minerva. Twee jaren in 1904 later verkocht hij de eerste auto  van het merk Darracq. In 1910  verhuisde hij naar het pand aan de Zandstraat waarin hij ook de auto’s ging herstellen.

De groeiende populariteit van de auto bracht wel een probleem met zich mee: de brandstofvoorziening.  Aanvankelijk moest benzine namelijk per fles of in 10L blikken worden gekocht bij een drogist of garagehouder.  Dat veranderde in 1919. Toen introduceerde “the American Petroleum Company” (APC) de eerste tankauto. APC voor Nederland en België werd opgericht in 1891. Initiator was de Standard Oil Company of New Jersey. APC beschikte tevens over terminals, opslagpunten en verkooporganisaties. In Rotterdam had Standard Oil overigens ook, sinds 1890, een terminal van de Deutsch-Amerikanische Petroleum Gesellschaft (DAPG). In 1898 werd verkoopmaatschappij De Automaat opgericht. Aanvankelijk werden ook aardolieproducten in blikken geleverd. Het ging daarbij vooral om kerosine  dat als petroleum werd verkocht voor verlichtingsdoeleinden en onder meer het schaars geworden walvistraan verving. De petroleum werd aanvankelijk vanaf door paarden of honden voortgetrokken karren verkocht. Deze karren kwamen ook op het platteland. De verkoop vond plaats in twee-literkruiken. Later verschenen karren waarop een olietank was gemonteerd. Hiermee werden de door APC verstrekte kruiken afgevuld.
Er kwamen nieuwe schepen in de vaart en in 1904 bouwde men een olieopslag in Antwerpen.  In 1905 werd gestart met de verkoop van benzine. In 1906 werd te Rotterdam-Charlois een benzine-opslag in gebruik genomen. De olie werd per spoor vanuit Antwerpen aangevoerd. In 1910 werd in Antwerpen de raffinaderij van Compagnie Industrielle “Atlas” overgenomen. In 1911 werd voor het eerst dieselolie op de markt gebracht. In 1912 kwam een einde aan het vervoer per houten vat. Enfin, weer terug naar de firma Jetten. We maken een sprongetje in de tijd naar 1923.

1923: De eerste brandstofpomp in Gennep
 Jetten was een van de eerste die met deze ontwikkeling meeging. Vanaf 1923 kon men aan een door handkracht bediende pomp tanken. Dat ging overigens niet zonder protesten.  Omwonenden maakten bezwaren tegen de komst van de pomp wegens brandgevaar. Men was bevreesd dat door de komst van de benzinepomp   de eigen brandverzekering duurder zou worden (veel daken bezaten nog zgn. stropoppen ookwel strodokken genoemd tegen de inslag van regen en sneeuw). Kennelijk had men geen zorgen over het brandgevaar van losse kruiken en 10L blikken  in het magazijn!

In de jaren twintig, een periode waarin de aanschaf van een auto binnen de financiële mogelijkheden van een particulier kwamen te liggen, werd de concurrentie tussen fabrikanten ook heviger. Opel, Citroën, Mercedes om er maar eens een paar te noemen. In 1926 werd Jetten dealer van General Motors. Dit Amerikaanse concern leverde Buicks, Pontiacs en Chevrolets.
In 1927 verschenen er zelfs auto’s op een landbouwtentoonstelling in St. Anthonis en Beers. Tussen de landbouwmachines plaatste Jetten een aantal glimmende bolides. Sommige rijke boeren konden zich best een auto veroorloven zo dacht Dries Jetten waarschijnlijk. Vanaf 1928 verkocht hij auto’s van het merk Opel, een merk dat vanaf 1929 eigendom was van GM. Jetten behoorde tot een van de eerste dealers van General Motors in Nederland. In oktober 1929 vond de grote beurskrach plaats. Een periode van economische tegenwind was het gevolg.  

landbouwtentoonstelling
St. Anthonis 1927
RAI tentoonstelling 1926
Lanbouwtentoonstelling Beers 1927
Opel 1936
Previous
Next

Na een aantal jaren crisis bloeide de economie midden jaren 30 weer op. Er wordt weer geïnvesteerd, ook door Jetten.  In 1938 opent Jetten een splinternieuw bedrijf in het centrum van Boxmeer. Een modern bedrijf met een grage van 400m2 voorzien van moderne gereedschappen en machines maar bovenal een werkplaats waar het licht van alle kanten kan binnenkomen. Verder beschikt men over centrale verwarming, een smeerbrug en een lichtinstallatie. Voor het pand stond onder een luifel een ESSO pomp. In de showroom komen auto’s aantreffen van het merk Buick, Chevrolet en Opel. De Boxmeerse vestiging komt onder leiding van Piet Jetten te staan.

In 1938 open Jetten een vestigng in Boxmeer. Het is een toonbeeld van de vooruitgang
Spoorstraat in 1949
werkplaats in 1949
Esso pomp in 1949
Previous
Next

Omdat het pand van Jetten in de Zandstraat tijdens de bevrijding van Gennep zwaar beschadigd was, besloot men nieuwbouw te plegen aan de Spoorstraat op de plek van de voormalige marechausseekazerne. Maar liefst 1000 m2 groot werd de nieuwe werkplaats. Aanvankelijk bedoeld om er Amerikaanse truck voor het Nederlandse leger te onderhouden en rollend te houden. Privé autobezit was in de eerste jaren van de oorlog onmogelijk. Er was immers een groot tekort aan grondstoffen en de wederopbouw kreeg voorrang op het particulier autobezit.  Er waren slechts enkelen die een urgentieverklaring van de RVI (Rijks Verkeerd Inspectie) kregen. Daartoe behoorden o.a. huisartsen en taxibedrijven. Jetten (GM) en van den Hombergh waren de enige twee bedrijven die nieuwe wagens mochten verkopen. In 1949 net voordat de versoepeling van toewijzing wordt afgekondigd opent Jetten het nieuwe pand aan de Spoorstraat.  Compleet  met een Essopomp naar Amerikaanse voorbeeld. Men was klaar voor de toekomst.

Piet (Boxmeer) - vader Dries - Jan (Gennep)

.De jaren 50 en 60 kenmerken zich door een snelle economische groei. Het autobezit won enorm aan populariteit. Was een auto in de jaren 50 nog steeds voor de happy few; dat verandert door de komst van nieuwe goedkopere modellen in de jaren 60. De Opel Kadett, de Kever (die er natuurlijk al veel langer was), de Simca 1000, de NSU prins, de Fiat 500/600, de Ford Cortina en noemde allemaal maar op. Volkswagen en Opel waren in Nederland de best verkopende merken. Bij Jetten werden honderden Opels verkocht. Kadett, Olympia, Record,  Commodore, Opel GT, Admiraal en Diplomaat en als vrachtvervoerder de Opel Blitz.

Ambulancevervoer
Het vervoer van zieken en gewonden was in Gennep lang in handen van de Nijmeegse ambulancedienst.  Dat dit gezien de afstand niet  de meest patiëntvriendelijke oplossing was zal duidelijk zijn.  Een tijdlang deden Gennepse vrijwilligers van het Rode Kruis het ziekenvervoer. Na WOII gebeurde dat door een Austin Bellewagen, een primitief omgebouwde vrachtwagen die jarenlang werd bemand door Johnny van de Kamp en zijn dochter Mimi. Toen de ambulance”in 1970 op het punt stond het te begeven sprong Garage Jetten bij. Op het nippertje bemiddelde het bedrijf bij de aanschaf van een nieuwe ambulance: een speciaal omgebouwde Opel Admiraal. Jetten bemiddelde niet alleen bij de aankoop maar bood ook stallingsruimte aan én een chauffeur receptionist Gerrit de Jong.  Op elk noodzakelijk moment rukte de ambulance vanaf de Spoorstraat uit naar het ongeval of de zieke. Bijna 20 jaar stond men paraat tot in 1988 de ambulancedienst  ging werken met beroepskrachten en verhuisde naar Boxmeer.

Gerrit de Jong met stropdas(!) voor de zijdeur tezamen met de vele andere vrijwilligers. De foto is genomen voor het oude verzorgingstehuis. Vroeger geen 112 maar Bel tel. 2000!

We zien hier op de foto Piet Jansen die lang bij garage Jetten heeft gewerkt. In 1967 werd hij op kantoor door Jan en Netje, Jans vrouw, met een cadeau verblijd. Jan – en ook Netje – waren echte ‘society’ figuren in Gennep. Ze waren betrokken bij veel activiteiten, kenden veel mensen en omgekeerd “iedereen” kende Jan en Netje.  Jan was betrokken bij de oprichting van de carnavalsvereniging “het Bombakkes” en was ook een van de eerste Prins Carnaval in 1952. Daar zijn trouwens nog filmopnames van. Apropos film, er werd veel door de familie gefilmd. Zo is er een film die in WOII over de evacuatie en bevrijding van Gennep is gemaakt. De film bevat zulke unieke beelden dat deze veelvuldig te zien is geweest op TV. Klik hier om de ruim 28 min durende film te bekijken.

Jan overhandigt een kado aan Piet Jansen. Jan's vrouw Netje kijkt toe.

In 1978 werd het iconische tankstation- ooit ontworpen door Dudok en jarenlang het domein van pompbediende Wim de Gier – gesloopt ten gunste van een zelfbedieningsstation. Jan Jetten overleed in 1979 op 67 -jarige leeftijd. Begin jaren 80 werd het garagebedrijf overgenomen door de firma Smits (Veghel?). Nog 3- 4 jaar lang was Smits de Opel dealer. Midden jaren 80 ging deze failliet. Het pand heeft vervolgens enkele jaren leeg gestaan om daarna te worden omgebouwd tot supermarkt van AH.  Het tankstation ging nog jaren bemand door. Aanvankelijk werden Gennepenaren geadviseerd om naar de Jetten dealers in Boxmeer en Cuijk te gaan. Later neemt Frank Jansen uit Heijen het Opel dealerschap over. Na een aantal jaren stopt deze en doet hij het dealerschap over aan de Gebr. Geene uit Wanroij. Deze gaan vervolgens in 2014 failliet! Zo komt iemand die in Gennep naar een Opel zoekt toch  weer uit  bij een Jetten! 
Terug naar de Spoorstraat. Toen het bemande tankstation overging naar een onbemande vestiging trok AH de voormalige tankshop bij de supermarkt. Het is nu de plek waar u uw winkelkarretje pakt!

Wie had ooit kunnen bedenken dat er nog eens brood boven de voormalige smeerkuil zou worden verkocht of het karton met sinaasappelsap uit een rek zou worden gepakt op de plek waar vroeger receptionist Gerrit de Jong de werkbonnen schreef! Met het verdwijnen van Jetten verdween ook een icoon uit Gennep. De naam “AJH Jetten autobedrijf ” mag in Gennep dan zijn verdwenen de naam “autobedrijf Jetten” in Boxmeer en Cuijk is nog springlevend. Het is nog steeds synoniem voor Opel (GM) dealer. Ruim honderd jaar autobedrijf en noch slechts 5 jaar verwijderd van het 100 jaar Opel (GM)dealerschap. Een felicitatie waard aan vader Dries, zijn zonen Piet en Jan en kleinzoon Dick.

(NB de rally Parijs – Amsterdam door o.a. Gennep komt binnenkort in een apart artikel ter sprake.)

artikel over de firma Jetten in “de Gelderlander” op 09/06/21 nav 125 jarig bestaan

    Wilt u reageren? Gebruik s.v.p. dan het onderstaand formulier